BÁO CÁO KẾT QUẢ ĐIỀU TRA XÁC ĐỊNH TÁC NHÂN GÂY BỆNH VÀNG LÁ TRÊN VƯỜN TRỒNG CÂY ĂN QUẢ CÓ MÚI TẠI YÊN BÁI
Ngày đăng : 18/06/2018

 

        Ngày 6 tháng 6 năm 2018, đoàn công tác Viện Bảo vệ thực vật đã phối hợp với Cục Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và BVTV Yên Bái đã tiến hành điều tra tình hình bệnh hại trên cây ăn quả có múi tại Thị trấn Nông trường Trần Phú huyện Văn Chấn tỉnh Yên Bái nhằm xác định mức độ gây hại, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp quản lý bệnh. Căn cứ vào kết quả giám định tác nhân gây bệnh vàng lá tại Văn Chấn, Viện Bảo vệ thực vật xin báo cáo với Quý Sở và Chi cục các nội dung sau:
1. Nội dung điều tra giám định tác nhân gây bệnh
+ Phân tích mức độ gây hại của bệnh vàng lá greening, tristeza.
+ Xác định tác nhân gây ra bệnh vàng lá thối rễ
+ Đề xuất các giải pháp ban đầu quản lý bệnh
2. Phương pháp điều tra, giám định
2.1. Điều tra tình hình bệnh: Theo phương pháp điều tra sâu bệnh hại cây trồng của Viện Bảo vệ thực vật.
2.2. Lấy mẫu:
Đối với bệnh vàng lá greening: lấy mẫu triệu chứng vàng lá, mẫu khỏe (lá xanh, không có biểu hiện vàng), mỗi mẫu thu 10 lá theo 4 hướng của cây, ghi mã số, tuổi cây và tên chủ vườn.
Đối với bệnh vàng lá thối rễ: Lấy mẫu đất ở 4 vị trí theo 4 hướng quanh tán gốc cây, lấy mỗi mẫu ít nhất 200g, cho vào túi nilon và ghi mã số, tuổi cây, tên chủ vườn.
2.3. Phân lập, nuôi cấy, giám định
- Phân tích bệnh vàng lá greening bằng kỹ thuật PCR.
- Phân lập, làm thuần và giám định tác nhân gây bệnh vàng lá thối rễ (nấm, tuyến trùng…) tại phòng thí nghiệm Bộ môn Bệnh cây và Bộ môn Côn trùng – Viện BVTV, theo Phương pháp nghiên cứu BVTV (1997, 2000).
3. Kết quả giám định tác nhân gây bệnh vàng lá tại Văn Chấn
3.1. Triệu chứng
- Triệu chứng trên cây: Ghi nhận đa số các vườn điều tra cây sinh trưởng và phát triển kém. Cây biểu hiện vàng lá, lá ngọn nhỏ, khô cành còi cọc. Một số vườn cây còn có hiện tượng vàng chồi non, vàng lá từng phần.
- Triệu chứng trên rễ: Rễ bị thối, bộ rễ có ít rễ tơ, rễ ngắn, phần vỏ bị thối rất dễ tuột ra khỏi rễ, cây không hút được dinh dưỡng làm cho cây có biểu hiện thiếu dinh dưỡng, sinh trưởng kém, cây có biểu hiện vàng lá.
3.2. Kết quả giám định mẫu vàng lá greening và tristeza bằng phân tích PCR
+ Ghi nhận các mẫu với triệu chứng vàng lá lốm đốm, vàng lá gân xanh, lá ngọn nhỏ, cong hình thìa là dương tính với bệnh vàng lá greening
+ Các cây có biểu hiện xanh tốt: âm tính với bệnh vàng lá greening.
3.3. Kết quả phân tích bệnh vàng lá thối rễ
Bệnh gây hại phổ biến ở tất cả các vườn điều tra. Tuy nhiều vườn chưa biểu hiện triệu chứng rõ rệt trên lá nhưng triệu chứng trên rễ rất rõ ràng. Kết hợp với kết quả phân tích đất và rễ cho thấy 100% số vườn đều bị nhiễm các đối tượng nấm (Fusarium sp., Phytopthora sp.) và tuyến trùng trong đất (39-195 con/g đất, rễ). Tuyến trùng gây hại ở các vườn cam tại Văn Chấn chủ yếu là loài tuyến trùng bán nội ký sinh Tylenchulus sp., loài nội ký sinh Pratylenchus sp. có ghi nhận với mât độ tương đối thấp. Tuy nhiên tuyến trùng gây hại tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật gây bệnh như nấm xâm nhập và gây bệnh cho cây.

4. Giải pháp thực hiện
- Cần giải pháp đồng bộ và cần có sự vào cuộc của cả cơ quan quản lý, chính quyền địa phương.
- Kiểm soát và kiểm tra chặt chẽ chất lượng cây giống trồng mới.
- Khuyến cáo người dân chủ động tiến hành vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ cây bị nhiễm bệnh.
4.1. Cho vườn/cây bị nhiễm bệnh vàng lá greening
- Tiến hành hủy bỏ vì các cây bị bệnh, vì đây là nguồn bệnh lây lan sang các cây xung quanh, vườn lân cận và trong vùng thông qua môi giới là rầy chổng cánh. Tại thời điểm đoàn khảo sát, mật độ rầy chổng cánh khá cao.
- Sử dụng cây giống sạch bệnh mua của các cơ sở sản xuất giống uy tín để trồng mới (Có thể mua giống sạch bệnh tại Viện Bảo vệ thực vật, Viện Nghiên cứu rau quả).
4.2. Cho vườn/cây bị vàng lá thối rễ
- Phòng trừ tổng hợp bệnh bằng kết hợp các biện pháp canh tác, sinh học, hóa học.
- Khi trên vườn đã và đang xuất hiện bệnh vàng lá thối rễ tiến hành các bước sau đối với các cây bị bệnh và cây xung quanh vùng bị bệnh như sau
Bước 1: Xử lý nguồn bệnh bằng thuốc BVTV và phục hồi bộ rễ.
- Thuốc trừ tuyến trùng chứa hoạt chất Ethoprophos; Carbosulfan, Abamectin kết hợp với thuốc trừ nấm bệnh chứa hoạt chất Metalaxyl + Mancozeb; Dimethomorph + Cuprous oxide hoặc Fostyl Aluminum (Aliette), xử lý 2-3 lần. Các thuốc hóa học được khuyến cáo cho tuyến trùng có hoạt chất carbosulfan, abamectin, abamectin+thiamethoxam,... Lưu ý: Đến thời điểm hiện tại các thuốc hóa học trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng trên cây có múi rất ít, hiện chỉ có Map Logic 90WP (Clinoptilolite) được liệt kê trong danh mục,ngoài ra còn thuốc Tervigo 20SC (Abamectin) đã được thử nghiệm, có thể sẽ được đưa vào danh mục trong thời gian tới.
- Sau xử lý thuốc BVTV 7 - 10 ngày xử lý chất kích ra rễ bằng thuốc điều hòa sinh trưởng, phân bón có khả năng kích thích ra rễ hoặc tăng lượng phân lân.
- Tạo bổ sung hệ thống mương thoát nước chính, rãnh thoát nước mặt.
- Tăng cường bón phân hữu cơ (kết hợp sử dụng các chế phẩm sinh học bón vào đất cùng với phân hữu cơ), phân vi sinh, tăng nguồn vi sinh vật có lợi trong đất cạnh tranh với tuyến trùng gây hại và giúp cây sinh trưởng tốt làm hạn chế tác hại do tuyến trùng gây ra; Bón phân hóa học cân đối (Bón phân hóa học cần kiểm tra thành phần cơ giới của đất để có khuyến cáo đạt hiệu quả cao nhất)
- Vườn trồng mới
+ Chuẩn bị đất trồng: Dọn sạch tàn dư, tho gom, tiêu hủy; Luân canh với nhóm cây không phải là ký chủ của các loài tuyến trùng ký sinh cây có múi như cây họ đậu, cúc vạn thọ để cắt nguồn tuyến trùng; Thiết kế hệ thống thoát nước vườn bao gồm mương thoát nước chính, rãnh thoát nước để hạn chế tối đa lan truyền của nhóm tuyến trùng ký sinh rễ trong vườn vào mùa mưa;
+ Bón lót: phân hữu cơ với chế phẩm sinh học SH-BV1, làm tăng hàm lượng hữu cơ trong đất sẽ giúp tăng nguồn vi sinh vật có lợi trong đất cạnh tranh với tuyến trùng gây hại;
+ Sử dụng cây giống đạt yêu cầu và không bị nhiễm tuyến trùng
Bước 2: Dưỡng cây và bộ rễ sau hồi phục
Sử dụng phân bón lá hữu cơ sinh học có chứa các yếu tố đa lượng, trung lượng và vi lượng để phun lên lá vào thời điểm sau khi xử lý gốc 15 ngày.
Bước 3: Duy trì chăm sóc sau xử lý
- Áp dụng biện pháp canh tác như đối với vườn cây không bị bệnh: Đào mương, xẻ rãnh thoát nước tốt trong mùa mưa nhằm tránh ngập úng cục bộ trong vườn cam. Bón vôi hàng năm cho vườn cây 1-2 kg/gốc/năm, chú trọng và duy trì việc sử dụng chế phẩm sinh học có vi sinh vật đối kháng và thảo mộc trừ tuyến trùng bón vào gốc, sử dụng phân chuồng hoai mục ủ với nấm đối kháng Trichoderma.
- Sử dụng thuốc theo nguyên tắc 4 đúng và theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Viện Bảo vệ thực vật kính mong Quý Sở và Chi cục căn cứ vào ý kiến chuyên môn của Viện nêu trên để chỉ đạo việc phòng chống bệnh hại trên cây ăn quả có múi tại địa phương đạt kết quả tốt.
Xin trân trọng cảm ơn!
                                                                                                                                                                                
Nơi nhận:                                                                                                  VIỆN TRƯỞNG (Đã ký)

- Như trên                                                                                               
- Lưu VT, Phòng KH & HTQT                                                                        

Các thông tin khác :
· VIỆN BVTV KẾT LUẬN VỀ BỆNH VÀNG LÁ TRÊN VƯỜN CAM Ở VĂN CHẤN
· LỄ KÝ KẾT BẢN GHI NHỚ HỢP TÁC
· Giới thiệu một số nguồn nấm ký sinh côn trùng có tiềm năng...
· Hội thảo tham vấn về tuyến trùng hại hồ tiêu, cà phê và kinh nghiệm phòng trừ tại Tây Nguyên
· THÔNG BÁO MỞ LỚP ĐÀO TẠO NGẮN HẠN VỀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC
· THÔNG BÁO MỜI CHÀO HÀNG
· Chuyến thăm của đoàn cán bộ cao cấp của chính phủ Banladesh
· Chuyến thăm của đoàn cán bộ Viện BVTV tới Cục Bảo vệ thực vật
· Tình hình bệnh Vàng lá di động (VLDĐ) trên lúa vụ mùa năm 2013 tại Bắc Giang
· Hội thảo “ Quản lý ruồi đục quả diện rộng góp phần nâng cao chất lượng quả phục vụ xuất khẩu”
· Gặp mặt cán bộ hưu trí và cán bộ được điều động công tác mới